Küresel petrol piyasalarında ABD-İran-İsrail savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin etkisi sürüyor. Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 90 doları geçti. Yeniden 100 dolar senaryosu konuşulmaya başlandı. Enerji maliyetlerindeki artış, Avrupa genelinde akaryakıt fiyatlarını savaş öncesi döneme göre yüzde 15 ile 25 aralığında yukarı çekmiş durumda. Türkiye ise devreye aldığı vergi indirimleri ve ÖTV düzenlemeleriyle Avrupa'ya göre daha uygun fiyatlı benzin ve motorin sunan ülke konumuna geldi. Savaş öncesinde Avrupa'da ortalama benzin fiyatları 1.50-1.85 euro seviyesindeydi. Savaş sonrası rakamlar 1.70 ila 2.20 euro bandına tırmandı. Hollanda'da benzinin litresi 2.20 euroya, Almanya ve Fransa'da da 1.97 euroya yükseldi. Türkiye'de ise benzin 1.29, motorin 1.47 euro ile Avrupa'dan daha düşük seviyede.
VERGİ DÜZENLEMELERİ ETKİSİ
Hazine ve Maliye Bakanlığı, motorin üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi'ni (ÖTV) ağustos ayı sonuna kadar geçici olarak sıfırlandı. Fiyat artışlarını dizginlemek için Eşel Mobil Sistemi aktif bir şekilde kullanılarak vergi indirimlerine gidildi. 13 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle de motorin eşel mobil sistemi dışına çıkarıldı ve kademeli ÖTV uygulamasına geçildi. Yeni düzenlemeyle motorinde ÖTV, 13-31 Ağustos 2026 tarihleri arasında litre başına 0 TL olarak uygulanıyor. Bu düzenlemenin pompa fiyatına etkisi yaklaşık 9 TL'lik indirim oldu. Ancak küresel piyasalardaki maliyet baskısı nedeniyle bu avantajın tamamı tüketicide kalmadı. Motorine 14 Ağustos'tan itibaren 8.89 TL zam geldi. Böylece vergi avantajının bir kısmı geri alınmış oldu. Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve kur kaynaklı maliyet artışlarının tamamının pompa fiyatlarına yansımasını sınırlamak amacıyla vergi mekanizmasının kullanılmasını sağlıyor. Sistemle uluslararası petrol fiyatları veya döviz kuru nedeniyle akaryakıt maliyetleri arttığında, bu artışın pompa fiyatlarına tam olarak yansımasını önlemek için ÖTV düşürülüyor. Akaryakıt ürünlerinin uluslararası fiyatı düştüğünde ise düşüşün belirli bir oranı kadar ÖTV artırılıyor.ŞİMŞEK RAKAMLARI AÇIKLADI
HAZİNE ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, enerji piyasalarında olağanüstü bir dönemden geçildiğini belirterek, ham petrol ile işlenmiş akaryakıt ürünlerinin fiyat hareketlerinin ayrıştığına dikkati çekti. Ham petrol fiyatlarının savaş dönemindeki zirvesinden belirgin şekilde gerilediğini aktaran Şimşek, taşımacılıkta yaşanan aksamalar ve rafineri kesintileri nedeniyle mazot arzında sıkışıklığın devam ettiğini bildirdi. Bu gelişmelerin mazot fiyatlarını yüksek tuttuğunu kaydeden Şimşek, küresel piyasalardaki fiyat farkının da önemli ölçüde açıldığını ifade etti. Şimşek, 'Mazot Brent petrol marjı uzun dönem ortalamasının yaklaşık 5 katına çıkarak varil başına 100 dolar seviyelerinde seyrediyor. Mazotta eşel mobil kapsamında attığımız son adımla, bu olağanüstü küresel şokun vatandaşlarımıza yansımasını sınırlıyor aynı zamanda bütçe disiplinini korumaya devam ediyoruz' ifadelerini kullandı. 
