1865 yılında tamamlanan bu görkemli yapı, Tanzimat dönemi Osmanlı mimarisinin Batı'ya açılan yüzünü temsil ederken, yapım amacı da dönemin diplomatik ilişkilerini yansıtıyordu.
Mimarideki İmza: Balyan Kardeşlerin Sentezi
Beylerbeyi Sarayı'nın mimarları olan Sarkis Balyan ve Agop Balyan kardeşler, dönemin en gözde mimari akımlarını Osmanlı estetiğiyle harmanlayarak Saray’a benzersiz bir kimlik kazandırmışlardır.
Üslup Karışımı: Sarayda, Batı'nın Neoklasik ve Neobarok etkileri hissedilirken, iç mekân düzenlemelerinde ve harem bölümünde geleneksel Osmanlı konut mimarisi ve yaşam biçimine saygı gösterilmiştir.
Malzeme Seçimi: Yapının dış cephesinde mermer, iç kısımlarında ise mısır hasırından dokunmuş hasır halılar gibi deniz etkilerine dayanıklı malzemeler kullanılmıştır.
Devlet Konukevi Fonksiyonu
Sultan Abdülaziz, bu sarayı sadece yazlık ikametgâh olarak değil, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun artan diplomatik ilişkilerine uygun bir "Devlet Konukevi" olarak tasarlatmıştır. Bu amaç, Saray’ın inşasında lüks ve ihtişamın ön plana çıkmasında etkili oldu.
Saray, tarihte Fransa İmparatoriçesi Eugénie, Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph gibi dönemin en önemli Avrupa hükümdarlarını ve devlet adamlarını ağırlayarak Osmanlı'nın gücünü ve modern yüzünü simgelemiştir.
Deniz Sevgisinin Yansıması
Sarayın Boğaz’ın en güzel manzaralı yerine kurulmasında, Sultan Abdülaziz’in denizciliğe ve gemilere olan tutkusu önemli rol oynar. Sarayın içindeki dekorasyon ve motiflerde de denize göndermeler yapan gemi resimleri ve deniz temaları sıkça kullanılmıştır.
